Ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων "Προσθεσε ζωή στα χρόνια σου"

Μια ενδιαφέρουσα ημερίδα, λόγω της Παγκόσμιας Ημέρας Ηλικιωμένων, στα πλαίσια των δράσεων του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, από το Περιφερειακό Τμήμα Αχαίας και Ηλείας ΠΣΦ, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος και τη Γηριατρική και Γεροντολογική Εταιρία ΝΔ Ελλάδος.
Η ομιλία "Βάδιση και Ηλικιωμένος-Φυσιολογικές αλλαγές κατά τη γήρανση και διαταραχές σε χρόνια νοσήματα"/ Νίκη Προκόπη, θα αναρτηθεί στο blog.

Αποφυγή κινδύνων περιστασιακής άσκησης

Για να είναι αποτελεσματική η άσκηση, πρέπει να προσαρμόζεται στις ιδιαιτερότητες και τους στόχους κάθε ατόμου, να έχει συχνότητα και να  αποτελεί μέρος του τρόπου ζωής του. Η έλλειψη ελεύθερου χρόνου και οι αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας, οδηγούν πολλούς από εμάς σε μειωμένη φυσική δραστηριότητα ή σε περιστασιακή άσκηση.

Οι «αθλητές του Σαββατοκύριακου», που επιδίδονται σε αυξημένης έντασης, για ένα μη σωστά προετοιμασμένο μυοσκελετικό και καρδιαγγειακό σύστημα, άσκηση, μπορούν να έχουν σοβαρούς τραυματισμούς και προβλήματα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, παρατηρούνται συχνά, χρόνια «πιασίματα» των μυών, επιδείνωση προϋπάρχουσων προβλημάτων, όπως οσφυαλγία και αυχεναλγία, μυϊκές θλάσεις, διαστρέμματα, ρήξεις συνδέσμων, σύνδρομο κοιλιακών-προσαγωγών και αυξημένο καρδιακό στρες. Οι συνέπειες εκτός από σωματικές, είναι και ψυχολογικές, με μειωμένη επιθυμία για περαιτέρω άσκηση, ελαττωμένη πνευματική απόδοση, μέχρι και διαταραχές ύπνου.

Άθλημα	Συχνότερα προβλήματα
Κολύμβηση	Αστάθεια ώμου
	Τενοντίτιδα ώμου
Μπάσκετ	Κακώσεις ώμου
	Διαστρέμματα άκρου πόδα
Ποδόσφαιρο	Κακώσεις γονάτου (πχ. ρήξεις μηνίσκων, χιαστών, πλάγιων συνδέσμων) Μυϊκές θλάσεις Διαστρέμματα άκρου πόδα
Τένις	Τενοντίτιδα των (tennis elbow)
Τζόκινγκ, τρέξιμο	Τενοντίτιδα γόνατος Χονδροπάθεια επιγονατίδας Περιοστίτιδα κνήμης
Βόλεϊ	Σύνδρομο επιγονατιδικού πόνου Αστάθεια ώμου Σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής ώμου

Ποια είναι τα συνήθη λάθη που γίνονται κατά την περιστασιακή άσκηση;

Προϋποθέσεις για να ασκηθεί κανείς, είναι να κριθεί ιατρικά η ικανότητά του για συμμετοχή στην άσκηση. Εφόσον υπάρχει ιστορικό προηγούμενου τραυματισμού, να γνωρίζει τι πρέπει να αποφεύγει ή να εφαρμόζει  με περιορισμούς. Ο γιατρός ή ο φυσικοθεραπευτής μπορούν να δώσουν τις κατάλληλες οδηγίες γι’ αυτό.

Ακόμη, δεν θα πρέπει να παραλείπονται πριν και μετά τη άσκηση, η προθέρμανση και η αποθεραπεία αντίστοιχα.

Η προθέρμανση είναι απαραίτητη για την προετοιμασία των μυών και της καρδιάς για την άσκηση. Βελτιώνει την απόδοση αφού ελαχιστοποιεί τον πρόωρο σχηματισμό γαλακτικού οξέος κατά την έναρξη της άσκησης. Περιλαμβάνει 5-10 λεπτη ήπια δραστηριότητα, όπως το τρέξιμο, αλλά και διατάσεις των μεγάλων μυϊκών ομάδων που εμπλέκονται στην άσκηση.

Διατάσεις περιλαμβάνει και η αποθεραπεία, με σκοπό αυτή τη φορά την ανακούφιση του σπασμού των καταπονημένων μυών. Στόχος επίσης, της αποθεραπείας, είναι η προσαρμογή του καρδιαγγειακού συστήματος, με σταδιακή διακοπή της άσκησης. Αυτό γίνεται με 2-5λεπτο περπάτημα, αργό τρέξιμο ή οποιαδήποτε άλλη ήπια δραστηριότητα που εμπλέκει τους μυς που συμμετείχαν στην κυρίως άσκηση.

Συχνά είναι και τα προβλήματα που σχετίζονται με τη θερμότητα, εφόσον η άσκηση εκτελείται σε θερμό και υγρό περιβάλλον, όπως οι μυϊκές κράμπες λόγω θερμότητας, εξάντληση, αδυναμία, ζάλη, κεφαλαλγία και πιο σοβαρά θερμοπληξία. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρχει σωστή ενυδάτωση πριν, κατά και μετά την άσκηση. Συνίσταται να περιορίζουμε ή ακόμη και να αποφεύγουμε την άσκηση κάτω από τέτοιες συνθήκες. Όταν η φαινομενική θερμοκρασία είναι κάτω από 32 C η άσκηση είναι ασφαλής για τα περισσότερα άτομα. Ιδιαίτερα για ασκήσεις πάνω από 1 ώρα, θεωρούνται ευεργετικά τα ποτά αναπλήρωσης υγρών που περιέχουν υδατάνθρακες (πχ.γλυκόζη) και ηλεκτρολύτες.

Ο σωστός εξοπλισμός, κατάλληλη ένδυση και υπόδηση και ίσως κάποια προστατευτικά ή περιοριστικά μέσα και υλικά, ειδικά αν προϋπάρχει τραυματισμός, είναι ένας επιπλέον παράγοντας που μπορεί να προφυλάξει από περαιτέρω κινδύνους.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί ότι πρέπει να υπάρχει μια προοδευτικότητα στην άσκηση, σε παραμέτρους όπως η ένταση, η συχνότητα, η ταχύτητα, ο χρόνος, η φόρτιση, που αυτή κάθε αυτή προστατεύει από τραυματισμούς, αλλά προϋποθέτει και επισημαίνει συνεχή άσκηση και όχι περιστασιακή.

Έχει προειδοποιητικές ενδείξεις ένα εγκεφαλικό επεισόδιο;

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη! Άσκηση, διατροφή χωρίς λιπαρά, όχι κάπνισμα, όχι στρες, καλή ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου, συστήνονται και στην πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου. Βέβαια, η καταγραφή ενός καλού ιστορικού και η τακτική παρακολούθηση, με την καθοδήγηση ενός καρδιολόγου, ειδικού παθολόγου ή αγγειολόγου, στις ομάδες κινδύνου, κλείνουν τον κύκλο βασικής πρόληψης.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο σε πολλές περιπτώσεις συμβαίνει χωρίς προειδοποιητικές ενδείξεις. Όμως μερικές φορές υπάρχουν προειδοποιητικά σημεία ότι έχει διαταραχθεί προσωρινά η ροή του αίματος στον εγκέφαλο. Οι ενδείξεις αυτές διαρκούν συνήθως για λόγα δευτερόλεπτα ή λεπτά και ονομάζονται Παροδικό Ισχαιμικό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΠΙΕ)

Συμπτώματα και Προειδοποιητικές ενδείξεις ενός Εγκεφαλικού επεισοδίου, μπορεί να είναι:
-ΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ:
-Βραχυπρόθεσμη τύφλωση ενός οφθαλμού
-Διπλή όραση
-Θαμπή όραση
-ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ
-Ζάλη με αστάθεια βάδισης
-Εξασθένιση ακοής
-ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ
-Αιφνίδια εξασθένηση μυών στο μισό του σώματος ή το χέρι
-Μούδιασμα προσώπου, χεριών ή ποδιών
-ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
-Αιφνίδια αδυναμία ομιλίας
-Ακατάληπτη εκφορά λόγου
-Αδυναμία κατανόησης

Αυτά τα προειδοποιητικά σημάδια δεν είναι πάντα έντονα και μπορούν να εξαφανιστούν με την πάροδο του χρόνου, στην περίπτωση ενός παροδικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Εύκολα θα μπορούσε να τα εκλάβει κανείς ως προσωρινή αδυναμία. Κρύβουν όμως μια πραγματική απειλή ενος εγκεφαλικού επεισοδίου και θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας γι' αυτά.

Φυσικοθεραπευτικοί στόχοι στην εγκάρσια μυελίτιδα

Η εγκάρσια μυελίτιδα είναι μια φλεγμονώδης διαταραχή του νωτιαίου μυελού που εμφανίζεται σε ένα ή περισσότερα νωτιαία επίπεδα. Στη διαφοροδιάγνωσή της, μοιάζει με την ισχαιμική μυελοπάθεια, γιατί και σε αυτή δεν έχουμε σταθεροποίηση της κλινικής της εικόνας μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Συστήνεται μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, όπου η παρουσία αλλοιώσεων της λευκής ουσίας αποτελεί ισχυρό προγνωστικό παράγοντα για τη μελλοντική ανάπτυξη πολλαπλής σκλήρυνσης. 

Στην ιδιοπαθή εγκάρσια μυελίτιδα, η λοίμωξη μπορεί να προκληθεί από φλεγμονή στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, από λεμφαδενοπάθεια, να συσχετιστεί με απλό έρπητα, έρπητα ζωστήρα, με ιό HIV, με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο και νευροσαρκοείδωση. 

Η μυελίτιδα μπορεί να αποτελεί την πρώτη εκδήλωση σε μια εξελισσόμενη μηνιγγοεγκεφαλίτιδα. Ο πυρετός και οι μεταβολές της νοητικής κατάστασης αποτελούν ενδείξεις λοιμώδους αιτίας.

Η φυσικοθεραπεία έχει σημαντικό ρόλο στην εγκάρσια μυελίτιδα, αφού στοχεύει τελικά στην όσο δυνατή λειτουργικότητα και ανεξαρτητοποίηση του ασθενούς.

Η φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση συμπεριλαμβάνει:

1. Αξιολόγηση ROM σε όλες τις αρθρώσεις

2. Αξιολόγηση μυικής ισχύος και αντοχής

3. Σπαστικότητας (Ashworth scale)

4.Αξιολόγηση αναπνευστικού

5. Αισθητικότητας 

6. Αντανακλαστικά

7. Ισορροπία

8. Αξιολόγηση λειτουργικότητας και ΔΚΖ (μεταφορές από και προς το κρεβάτι, κινητικότητα εντός και εκτός σπιτιού)

9. Βάδιση vs αναπηρικό αμαξίδιο ή άλλο βοήθημα βάδισης, σκάλες, ράμπες,

10. Ορθώσεις ή άλλες βοηθητικές συσκευές

11. Εργονομία

Με βάση τα στοιχεία της αξιολόγησης, τα προγράμματα φυσικοθεραπευτικής παρέμβασης συμπεριλαμβάνουν:

-Εξατομικευμένο πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης με στόχο τη βελτίωση του ROM, μυικής ισχύος, αντοχής, νευρομυικής συνέργειας, αντιμετώπισης της σπαστικότητας, καρδιοαναπνευστικής αποκατάστασης, βελτίωσης ισορροπίας και βάδισης

-Χρήση κατάλληλου βοηθητικού εξοπλισμού εως αναπηρικού αμαξιδίου

-Εργονομία

-Τεχνικές βελτίωσης των δραστηριοτήτων καθημερινής ζωής